JavaScript String Funksiyalari

Satr funksiyalari (string metodlari) — matnni qayta ishlash uchun JavaScript beradigan boy vositalar to’plami. Matnni katta harfga o’girish, bo’lakka ajratish, qidirish, almashtirish — bularning bari tayyor metodlar orqali bir qatorda bajariladi. Ularni bilish matn bilan ishlashni ancha osonlashtiradi.

String metodi — satr obyektiga tegishli, matn ustida ma’lum amal bajaradigan funksiya. Metodlar asl satrni o’zgartirmaydi, balki yangi natija qaytaradi.

Eng ko’p ishlatiladigan metodlar

Asosiy satr metodlarini jadvalda ko’rib chiqamiz:

Registrni o’zgartirish va tozalash

Matnni katta/kichik harfga o’girish va ortiqcha probellarni tozalash — eng ko’p uchraydigan amallar:

let matn = "  Salom, UzbekDevs  ";
console.log(matn.toUpperCase());
console.log(matn.trim());
console.log(matn.trim().length);

  SALOM, UZBEKDEVS  
Salom, UzbekDevs
16

toUpperCase hamma harfni kattaga o’girdi, trim chetdagi probellarni oldi. E’tibor bering: metodlarni zanjirlab (trim().length) chaqirish mumkin.

Qidirish va almashtirish

Matn ichidan biror so’zni topish va almashtirish uchun indexOf va replace ishlatiladi:

let matn = "Salom, Farrux";
console.log(matn.indexOf("Farrux"));      // qayerdan boshlanadi
console.log(matn.replace("Farrux", "Master Sherkulov"));

7
Salom, Master Sherkulov

indexOf “Farrux” so’zi 7-indeksdan boshlanishini ko’rsatdi, replace esa uni yangi matn bilan almashtirdi. Diqqat: replace asl satrni o’zgartirmaydi, yangi satr qaytaradi.

Bo’laklarga ajratish — split

split metodi satrni berilgan belgi bo’yicha massivga ajratadi — bu ma’lumotni qayta ishlashda juda foydali:

let royxat = "telefon,noutbuk,smart soat";
let massiv = royxat.split(",");
console.log(massiv);
console.log(massiv[1]);

[ 'telefon', 'noutbuk', 'smart soat' ]
noutbuk

split(",") matnni vergul bo’yicha uch elementli massivga ajratdi. Bu, masalan, CSV ma’lumotini o’qishda yoki foydalanuvchi kiritgan ro’yxatni bo’lishda ishlatiladi.

Qism satrni ajratish — slice

slice(boshi, oxiri) satrning bir bo’lagini ajratib oladi:

let matn = "UzbekDevs";
console.log(matn.slice(0, 5));   // 0 dan 5 gacha (5 kirmaydi)
console.log(matn.slice(5));      // 5 dan oxirigacha

Uzbek
Devs

Xulosa

Bu bo’limda satr metodlarini — toUpperCase/toLowerCase, trim, indexOf, replace, split va slice — ko’rib chiqdik. Bu metodlar matnni qayta ishlashni bir qatorda bajaradi va asl satrni o’zgartirmaydi. Keyingi darsda sonlar bilan ishlashga o’tamiz.