JavaScript Sintaksis

Sintaksis — tilning grammatikasi, ya’ni kodni qanday yozish kerakligini belgilaydigan qoidalar to’plami. JavaScript sintaksisi C++’ga qaraganda erkinroq, biroq o’z qoidalari bor. Ularni tushunmasdan turib toza kod yozib bo’lmaydi.

Sintaksis — dasturlash tilida belgilar, kalit so’zlar va tuzilmalarni to’g’ri joylashtirish qoidalari. JavaScript’da ular nisbatan moslashuvchan, ammo izchillik talab qiladi.

Instruksiyalar va nuqta-vergul

JavaScript’da har bir buyruq (instruksiya) odatda nuqta-vergul (;) bilan tugaydi. JavaScript uni ko’p hollarda o’zi qo’yadi, biroq izchillik uchun uni qo’lda yozish tavsiya etiladi:

let ism = "Farrux";
let yosh = 26;
console.log(ism);

Farrux

Har bir qatorni ; bilan yakunlash — chalkashliklarning oldini oladi va kodni ishonchli qiladi.

O’zgaruvchilar va qiymatlar

JavaScript’da kod asosan o’zgaruvchilar ustida ishlaydi. O’zgaruvchi let, const yoki var bilan e’lon qilinadi:

let mahsulot = "Telefon";
const narx = 12000000;
console.log(mahsulot + " narxi: " + narx);

Telefon narxi: 12000000

let — o’zgaruvchan qiymat uchun, const — o’zgarmas qiymat uchun. Bu ikkovini keyingi darslarda batafsil ko’rib chiqamiz.

Katta-kichik harf va bo’sh joy

JavaScript katta-kichik harfni qat’iy farqlaydi: ism, Ism va ISM — uch xil o’zgaruvchi. Bo’sh joylar va yangi qatorlar esa kodni o’qishni osonlashtiradi, biroq bajarilishga ta’sir qilmaydi:

let ism = "kichik";
let Ism = "Katta";
console.log(ism, Ism);

kichik Katta

Ikki mustaqil o’zgaruvchi mustaqil qiymat saqladi. Bu qoidani unutish tushunarsiz xatolarga olib keladi.

Bloklar va jingalak qavslar

Kod bloklari jingalak qavslar ({ }) bilan ajratiladi. Ular shart, sikl va funksiya tanasini belgilaydi:

let yosh = 20;
if (yosh >= 18) {
    console.log("Voyaga yetgan");
}

Voyaga yetgan

if sharti dumaloq qavs ( ) ichida, bajariladigan blok esa jingalak qavs { } ichida yoziladi. Bu tuzilma butun tilda takrorlanadi.

Xulosa

Bu bo’limda JavaScript sintaksisining asoslarini — nuqta-vergul, o’zgaruvchilar, katta-kichik harf farqi va jingalak qavsli bloklarni ko’rib chiqdik. Sintaksis — bu kodning grammatikasi. Keyingi darsda izohlar — kodni hujjatlashga o’tamiz.