C++ Mantiqiy (Boolean)

Mantiqiy (Boolean) qiymatlar kichik ko’rinsa-da, dasturlashning yuragi hisoblanadi. Har bir shart, har bir tekshiruv aslida ikki qiymatga tayanadi: rost yoki yolg’on. Foydalanuvchi tizimga kirganmi, mahsulot mavjudmi, hisob to’g’rimi — barchasi shu ikki holat orqali hal qilinadi.

bool — ingliz matematigi Jorj Bul sharafiga nomlangan, faqat ikki qiymatga ega tur: true (rost) va false (yolg’on). C++’da bu qiymatlar ichki tarzda 1 va 0 sifatida saqlanadi.

true va false

bool turdagi o’zgaruvchi faqat ikki qiymat qabul qiladi:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    bool faol = true;
    bool ochirilgan = false;
    cout << faol << endl;
    cout << ochirilgan << endl;
    return 0;
}

1
0

E’tibor bering: true ekranga 1, false esa 0 bo’lib chiqadi. Bu C++’ning mantiqiy qiymatlarni son sifatida saqlashining natijasidir.

Solishtirish natijasi — bool

Har qanday solishtirish amali natijada bool qaytaradi. Solishtirish operatorlarini jadvalda ko’ramiz:

Amalda:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    int yosh = 26;
    bool voyaga = yosh >= 18;
    cout << "Voyaga yetgan: " << voyaga << endl;
    cout << (yosh == 30) << endl;
    return 0;
}

Voyaga yetgan: 1
0

Chiroyli chiqarish: boolalpha

Agar 1/0 o’rniga true/false so’zlarini ko’rsatmoqchi bo’lsangiz, boolalpha manipulyatoridan foydalaning:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    bool natija = (10 > 5);
    cout << boolalpha;   // endi so'z bilan chiqaradi
    cout << natija << endl;
    return 0;
}

true

boolalpha chiqarish uslubini o’zgartirdi va natija endi o’qiladigan true so’zi bilan chiqdi. Bu ayniqsa nosozliklarni tekshirganda qulay.

Amaliy misol: kirish tekshiruvi

Boolean qiymatlarning kuchi shartlar bilan birlashganda namoyon bo’ladi. Mana kirish tizimi mantiqining soddalashtirilgan ko’rinishi:

#include <iostream>
#include <string>
using namespace std;

int main() {
    string login = "farrux";
    string parol = "12345";
    bool kirish = (login == "farrux" && parol == "12345");
    cout << boolalpha << "Kirish muvaffaqiyatli: " << kirish << endl;
    return 0;
}

Kirish muvaffaqiyatli: true

Xulosa

Bu bo’limda bool turi, true/false qiymatlari, ularning 1/0 sifatida saqlanishi, solishtirish natijalari va boolalpha bilan chiroyli chiqarishni ko’rib chiqdik. Boolean — bu dasturingizning qaror qabul qilish qobiliyati. Keyingi darsda shart operatori — if...else ga o’tamiz.