C++ Izoh

Izoh (comment) — kompilyator e’tiborga olmaydigan, faqat inson uchun mo’ljallangan matn. Havaskor dasturchi izohni ortiqcha deb bilsa, tajribali muhandis undan kodni tushuntirish va murakkab qarorlarni asoslash uchun foydalanadi. Katta loyihada kodni oylab keyin qaytib o’qiganingizda, aynan izohlar sizni qutqaradi.

Izoh — dastur ijrosiga ta’sir qilmaydigan, kompilyatsiya vaqtida tashlab yuboriladigan matn. U kodni izohlaydi, vaqtincha kodni o’chiradi yoki mualliflik ma’lumotini saqlaydi.

Bir qatorli izoh

C++’da bir qatorli izoh ikki qiya chiziq (//) bilan boshlanadi. Undan keyingi hamma narsa qator oxirigacha e’tiborga olinmaydi:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    // Bu foydalanuvchini salomlaydigan dastur
    cout << "Salom, UzbekDevs!" << endl;  // izoh kod yonida ham bo'lishi mumkin
    return 0;
}

Salom, UzbekDevs!

Ko’rib turganingizdek, // bilan boshlangan matn natijaga chiqmadi. Izohni kodning yon tomoniga qo’yish — bir satr nima maqsadda yozilganini tushuntirishda juda qulay.

Ko’p qatorli izoh

Bir necha qatorni qamrab oluvchi izoh uchun /* va */ belgilari orasiga matn yoziladi:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    /*
      Bu dastur mahsulot narxini hisoblaydi.
      Muallif: Farrux Sherkulov
    */
    int narx = 15000;
    cout << narx << endl;
    return 0;
}

15000

/* ... */ orasidagi hamma narsa, necha qator bo’lishidan qat’i nazar, e’tiborga olinmaydi. Bu blokli izoh funksiya yoki fayl boshida uzunroq tushuntirish yozishda ishlatiladi.

Izoh bilan kodni vaqtincha o’chirish

Izohning yana bir amaliy foydasi — kodni o’chirmasdan turib, vaqtincha ishlamas qilish. Bu xatoni izlaganda (debugging) juda qo’l keladi:

#include <iostream>
using namespace std;

int main() {
    string ism = "Master Sherkulov";
    // cout << "Bu qator hozir ishlamaydi" << endl;
    cout << ism << endl;
    return 0;
}

Master Sherkulov

Ikkinchi cout izohga aylantirildi, shuning uchun faqat oxirgisi ishladi. Kodni butunlay o’chirmasdan sinab ko’rish — professional ish uslubi.

Yaxshi izohning qoidasi

Muhim tamoyil: izoh kod nima qilishini emas, nega shunday qilinganini tushuntirishi kerak. narx = narx + 1; // narxga bir qo'shamiz — bu yomon izoh, chunki buni kodning o’zi aytib turibdi. narx = narx + 1; // yaxlitlashdagi kamomadni qoplash uchun — bu yaxshi izoh, u sababni ochadi. Aynan shu farq havaskorni tajribali muhandisdan ajratadi.

Xulosa

Bu bo’limda // bir qatorli, /* */ ko’p qatorli izohlarni, kodni vaqtincha o’chirishni va yaxshi izohning tamoyilini o’rgandik. Izoh — kodning hujjati va kelajakdagi o’zingizga qoldirilgan xat. Keyingi darsda o’zgaruvchilar — ma’lumot saqlash asosiga o’tamiz.