Metod parametrlari — metodga tashqaridan ma’lumot uzatish vositasi. Parametrsiz metod doim bir xil ish qiladi; parametr bilan esa u har xil kirish uchun har xil natija beradi. C# parametr uzatishning bir necha qulay usulini beradi.
Parametr — metod e’lonida ko’rsatilgan, chaqiruvda beriladigan qiymatni qabul qiladigan o’zgaruvchi. Chaqiruvda beriladigan haqiqiy qiymat argument deb ataladi.
Oddiy parametrlar
Metod bir necha parametr qabul qilishi mumkin:
using System;
void Malumot(string ism, int yosh)
{
Console.WriteLine($"{ism}, {yosh} yosh");
}
Malumot("Farrux", 26);
Malumot("Master Sherkulov", 30);
Farrux, 26 yosh
Master Sherkulov, 30 yosh
Har bir parametrning turi alohida yoziladi. Argumentlar chaqiruvda tartib bo’yicha uzatiladi.
Standart va nomlangan parametrlar
C# parametrga standart qiymat berish va argumentlarni nomi bilan uzatish imkonini beradi:
using System;
void Salomlash(string ism = "mehmon")
{
Console.WriteLine($"Salom, {ism}!");
}
Salomlash();
Salomlash(ism: "Farrux");
Salom, mehmon!
Salom, Farrux!
Birinchi chaqiruvda argument berilmagani uchun standart "mehmon" ishlatildi. ism: "Farrux" — nomlangan argument, u kodni o’qiladigan qiladi.
ref va out
C# parametrni manzil orqali uzatish uchun ref va out beradi. Farqni jadvalda ko’ramiz:
| Kalit so’z | Xususiyati |
|---|---|
ref |
qiymat oldindan berilgan bo’lishi kerak |
out |
qiymat metod ichida beriladi |
out metoddan bir necha qiymat “qaytarish”da foydali:
using System;
void Bolish(int a, int b, out int butun, out int qoldiq)
{
butun = a / b;
qoldiq = a % b;
}
Bolish(17, 5, out int n, out int q);
Console.WriteLine($"Butun: {n}, qoldiq: {q}");
Butun: 3, qoldiq: 2
out orqali metod ikki natija (butun va qoldiq) “qaytardi”. Bu metoddan bir nechta qiymat olishning toza usuli.
params — o’zgaruvchan sonli argument
params metodga istalgancha argument uzatish imkonini beradi:
using System;
int Yigindi(params int[] sonlar)
{
int jami = 0;
foreach (int son in sonlar)
jami += son;
return jami;
}
Console.WriteLine(Yigindi(1, 2, 3));
Console.WriteLine(Yigindi(10, 20, 30, 40));
6
100
params int[] sonlar istalgancha son qabul qiladi. Bu metodni juda moslashuvchan qiladi.
Xulosa
Bu bo’limda oddiy, standart va nomlangan parametrlarni, ref/out bilan manzil orqali uzatishni va params ni ko’rib chiqdik. C# parametr uzatishda juda moslashuvchan. Keyingi darsda obyektga yo’naltirilgan dasturlash (OOP) ga kirib boramiz.