Satrlar (string) — matn bilan ishlashning asosi. Dasturlashda matn hamma joyda: foydalanuvchi ismi, xabar, fayl nomi, xatolik matni. C#’da matn string turi orqali ifodalanadi va u boy metodlarga ega.
string — C#’da belgilar ketma-ketligini saqlaydigan tur.
stringobyektlari o’zgarmas (immutable) — yaratilgach, ularning tarkibini o’zgartirib bo’lmaydi.
Satr yaratish va birlashtirish
string qo’shtirnoq ichida yoziladi, + bilan birlashtiriladi:
using System;
string ism = "Farrux";
string familiya = "Sherkulov";
string toliq = ism + " " + familiya;
Console.WriteLine(toliq);
Farrux Sherkulov
Foydali satr metodlari
string turi ko’plab qulay metodlarga ega. Eng muhimlarini jadvalda ko’ramiz:
| Metod | Vazifasi |
|---|---|
Length |
uzunlikni qaytaradi |
ToUpper() |
katta harfga |
ToLower() |
kichik harfga |
Substring(a, b) |
qism satrni ajratadi |
IndexOf("x") |
qayerdaligini topadi |
Replace(a, b) |
almashtiradi |
Trim() |
chetdagi probelni oladi |
Amalda:
using System;
string matn = "UzbekDevs platformasi";
Console.WriteLine(matn.Length);
Console.WriteLine(matn.ToUpper());
Console.WriteLine(matn.Substring(0, 9));
21
UZBEKDEVS PLATFORMASI
UzbekDevs
Length uzunlikni, ToUpper() katta harfli nusxani, Substring(0, 9) esa boshidan 9 ta belgini berdi. C#’da metodlar bosh harf bilan yoziladi.
String interpolyatsiya
Zamonaviy C#’da matn yig’ishning eng qulay usuli — $ bilan interpolyatsiya:
using System;
string ism = "Master Sherkulov";
int yosh = 30;
Console.WriteLine($"Salom, {ism}! Yoshingiz {yosh}.");
Salom, Master Sherkulov! Yoshingiz 30.
$"...{ism}..." — o’zgaruvchi qiymatlari to’g’ridan-to’g’ri satrga joylandi. Bu + bilan ulashdan ancha o’qiladigan.
Satr o’zgarmas (immutable)
Muhim tushuncha: C#’da string o’zgarmas. Metodlar asl satrni o’zgartirmaydi, balki yangi satr qaytaradi:
using System;
string matn = "salom";
matn.ToUpper(); // natija saqlanmaydi!
Console.WriteLine(matn);
string yangi = matn.ToUpper(); // to'g'ri: natijani olamiz
Console.WriteLine(yangi);
salom
SALOM
Diqqat: matn.ToUpper() ni chaqirish matn ni o’zgartirmadi — natijani yangi o’zgaruvchiga olish kerak. Bu ko’p boshlovchini chalkashtiradigan nozik nuqta.
Xulosa
Bu bo’limda string bilan satr yaratish, foydali metodlar (Length, ToUpper, Substring), interpolyatsiya ($) va satrning o’zgarmasligini ko’rib chiqdik. Keyingi darsda xotira manzili tushunchasiga o’tamiz.