C# OOP

Obyektga yo’naltirilgan dasturlash (OOP) — dasturlashda tub burilish nuqtasi. C# — sof obyektga yo’naltirilgan til: unda deyarli hamma narsa obyekt orqali ifodalanadi. OOP ma’lumot va u ustidagi amallarni bitta yaxlit birlikka — obyektga jamlaydi.

OOP — dasturni real dunyodagi obyektlar ko’rinishida modellashtiradigan paradigma. Uning to’rt ustuni bor: enkapsulatsiya, meros, polimorfizm va abstraksiya.

OOP nima uchun kerak?

Tasavvur qiling, foydalanuvchini dasturda ifodalash kerak. Protsedurali yondashuvda uning ismi, yoshi alohida o’zgaruvchilarda, harakatlari esa alohida metodlarda bo’lardi — hammasi sochilib ketadi. OOP esa bularni bitta Foydalanuvchi birligiga jamlaydi: ma’lumot va xatti-harakat bir joyda.

To’rt ustun

OOP ni ushlab turadigan to’rt tamoyilni jadvalda ko’rib chiqamiz:

Bularning har birini keyingi darslarda alohida chuqur o’rganamiz.

Birinchi sinf va obyekt

OOP markazida ikki tushuncha: sinf — andoza, obyekt — shu andozadan yaratilgan nusxa:

using System;

class Foydalanuvchi
{
    public string Ism;
    public int Yosh;
}

Foydalanuvchi u = new Foydalanuvchi();
u.Ism = "Master Sherkulov";
u.Yosh = 30;
Console.WriteLine($"{u.Ism}, {u.Yosh} yosh");

Master Sherkulov, 30 yosh

class Foydalanuvchi — andozani belgiladi, new Foydalanuvchi() — aniq obyekt yaratdi. Obyekt maydonlariga nuqta (.) orqali murojaat qilinadi. new — C#’da obyekt yaratishning asosiy usuli.

Bir sinf — ko’p obyekt

Bitta andozadan istagancha mustaqil obyekt yaratsa bo’ladi:

using System;

class Foydalanuvchi { public string Ism; }

Foydalanuvchi a = new Foydalanuvchi();
Foydalanuvchi b = new Foydalanuvchi();
a.Ism = "Farrux";
b.Ism = "Master Sherkulov";
Console.WriteLine(a.Ism);
Console.WriteLine(b.Ism);

Farrux
Master Sherkulov

a va b — mustaqil obyektlar, har biri o’z ma’lumotini saqlaydi.

Xulosa

Bu bo’limda OOP falsafasini, uning to’rt ustunini, sinf va obyekt tushunchasini hamda new bilan obyekt yaratishni ko’rib chiqdik. OOP — murakkab dasturni boshqarish san’ati. Keyingi darsda obyekt va sinflarga chuqurroq kirib boramiz.