Bu qo’llanma — C# dasturlash tili bo’yicha to’liq amaliy yo’lboshchi. Men, Farrukh Sherkulov, siz bilan birga tilni poydevoridan tortib obyektga yo’naltirilgan dasturlashgacha bosqichma-bosqich olib boraman. C# (si-sharp deb o’qiladi) — Microsoft yaratgan zamonaviy, kuchli til: u ish stoli dasturlari, o’yinlar (Unity), veb-ilovalar va mobil dasturlarda keng qo’llaniladi.
C# — 2000-yilda Microsoft tomonidan yaratilgan, statik tipizatsiyalangan, sof obyektga yo’naltirilgan, .NET platformasi ustida ishlaydigan dasturlash tili. U C++ va Java’ning eng yaxshi tomonlarini uyg’unlashtiradi.
Nega C#?
C# — zamonaviy va xavfsiz til. U qat’iy tipizatsiyaga, avtomatik xotira boshqaruviga (garbage collector) va boy standart kutubxonaga ega. Uning kuchi .NET platformasida: bir marta yozilgan kod Windows, Linux va macOS’da ishlaydi. Unity o’yin dvijoki tufayli C# o’yin ishlab chiqishda ham yetakchi o’rinda turadi.
C# kompilyatsiya qilinadigan til: kod avval oraliq tilga (IL) o’giriladi, so’ng .NET muhitida bajariladi. Bu tezlik va platformadan mustaqillikni ta’minlaydi.
Birinchi dastur
Zamonaviy C#’da (top-level statements) birinchi dastur juda sodda:
using System;
Console.WriteLine("Salom, UzbekDevs!");
Salom, UzbekDevs!
using System; — kirish/chiqarish imkoniyatlarini ulaydi. Console.WriteLine — ekranga matn chiqarib, yangi qatorga o’tadi. Zamonaviy C#’da Main metodini yozish shart emas — kod to’g’ridan-to’g’ri ishlaydi.
Klassik tuzilma
An’anaviy, to’liq shakl esa sinf va Main metodini o’z ichiga oladi:
using System;
class Program
{
static void Main()
{
Console.WriteLine("UzbekDevs bilan C# o'rganamiz");
}
}
UzbekDevs bilan C# o'rganamiz
class Program — sinf, static void Main() — dasturning boshlanish nuqtasi. Katta loyihalarda aynan shu to’liq tuzilma ishlatiladi. Boshlang’ich darslarda ikkala shaklni ham ko’rasiz.
WriteLine va Write
Chiqarishning ikki asosiy metodi bor. Ularni jadvalda ko’ramiz:
| Metod | Vazifasi |
|---|---|
WriteLine |
chiqaradi va yangi qatorga o’tadi |
Write |
chiqaradi, yangi qatorga o’tmaydi |
Amalda:
using System;
Console.Write("Master ");
Console.WriteLine("Sherkulov");
Console.WriteLine("UzbekDevs");
Master Sherkulov
UzbekDevs
Xulosa
Kirish qismida C# nima ekanini, uning .NET platformasidagi kuchini, zamonaviy va klassik dastur tuzilishini hamda WriteLine/Write ni ko’rib chiqdik. C# — zamonaviy, ko’p qirrali til. Keyingi darsda C#’ni kompyuterga o’rnatib, ishchi muhitni sozlashga o’tamiz.