Kirish ma’lumoti (input) — dasturga foydalanuvchi tomonidan qiymat berish. Shu paytgacha qiymatlarni kod ichida o’zimiz yozib keldik, biroq haqiqiy dastur foydalanuvchi bilan muloqot qiladi. C#’da klaviaturadan ma’lumot olish uchun Console.ReadLine ishlatiladi.
Console.ReadLine — foydalanuvchi klaviaturadan kiritgan bir qator matnni o’qiydigan metod. U doim
stringqaytaradi.
Matn o’qish
Console.ReadLine() foydalanuvchi kiritgan qatorni qaytaradi:
using System;
Console.Write("Ismingizni kiriting: ");
string ism = Console.ReadLine();
Console.WriteLine($"Salom, {ism}!");
Ismingizni kiriting: Farrux
Salom, Farrux!
Console.ReadLine() foydalanuvchi kiritgan matnni ism ga o’qidi. Diqqat: u doim matn (string) qaytaradi.
Sonni o’qish
ReadLine matn qaytargani uchun, uni songa aylantirish kerak. Buning uchun int.Parse yoki Convert.ToInt32 ishlatiladi:
using System;
Console.Write("Yoshingizni kiriting: ");
int yosh = int.Parse(Console.ReadLine());
Console.WriteLine($"Kelasi yil {yosh + 1} yoshga to'lasiz");
Yoshingizni kiriting: 26
Kelasi yil 27 yoshga to'lasiz
int.Parse(...) matnni butun songa aylantirdi. Endi u bilan hisob-kitob qilish mumkin. Diqqat: agar foydalanuvchi son o’rniga matn kiritsa, xato yuzaga keladi.
Xavfsiz o’qish — TryParse
Foydalanuvchi noto’g’ri ma’lumot kiritishi mumkin. int.TryParse xatoni oldini oladi:
using System;
Console.Write("Son kiriting: ");
string kiritma = Console.ReadLine();
if (int.TryParse(kiritma, out int son))
{
Console.WriteLine($"Kvadrati: {son * son}");
}
else
{
Console.WriteLine("Bu son emas!");
}
Son kiriting: 7
Kvadrati: 49
int.TryParse matnni songa aylantirishga urinadi: agar muvaffaqiyatli bo’lsa true qaytaradi va natijani out son ga joylaydi, aks holda false. Bu — xavfsiz kiritishning to’g’ri usuli.
Kirish usullari
C#’dagi kirish metodlarini jadvalda jamlaymiz:
| Metod | Vazifasi |
|---|---|
Console.ReadLine() |
bir qator matn o’qiydi |
int.Parse() |
matnni songa (xatoli bo’lishi mumkin) |
int.TryParse() |
xavfsiz aylantirish |
Xulosa
Bu bo’limda Console.ReadLine bilan matn o’qish, int.Parse bilan songa aylantirish va int.TryParse bilan xavfsiz kiritishni ko’rib chiqdik. Kirish ma’lumoti dasturni interaktiv qiladi. Keyingi darsda enkapsulatsiyaga o’tamiz.