Bu qo’llanma — HTML bo’yicha to’liq amaliy yo’lboshchi. Men, Farrukh Sherkulov, siz bilan birga veb-sahifalarning skeletini quruvchi bu tilni poydevoridan o’rganamiz. HTML — internetdagi har bir sahifaning asosi: siz ko’rayotgan har bir sarlavha, matn, rasm va havola aynan HTML orqali quriladi.
HTML (HyperText Markup Language) — veb-sahifalar tuzilishini belgilaydigan belgilash tili. U dasturlash tili emas, balki teglar yordamida kontentni tartibga soluvchi til.
HTML nima va nima emas?
HTML — dasturlash tili emas, belgilash tili. U hisob-kitob qilmaydi, shart tekshirmaydi; uning vazifasi — kontentni tuzilishga solish: “bu sarlavha”, “bu paragraf”, “bu rasm”. Sahifaning ko’rinishini CSS, jonliligini esa JavaScript ta’minlaydi. HTML esa ularning poydevori.
Birinchi sahifa
Har bir HTML hujjati ma’lum tuzilishga ega. Eng sodda sahifa quyidagicha:
<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<title>UzbekDevs</title>
</head>
<body>
<h1>Salom, UzbekDevs!</h1>
<p>Bu mening birinchi sahifam.</p>
</body>
</html>
Salom, UzbekDevs!
Bu mening birinchi sahifam.
Har bir qismning vazifasi bor: <!DOCTYPE html> — hujjat turini bildiradi, <head> — sahifa haqidagi ma’lumot (sarlavha), <body> — foydalanuvchi ko’radigan kontent.
Teg tushunchasi
HTML teglardan iborat. Ko’pchilik teglar juft bo’ladi: ochuvchi va yopuvchi. Ular orasidagi kontentga ta’sir qiladi:
<h1>Bu katta sarlavha</h1>
<p>Bu oddiy paragraf matni.</p>
Bu katta sarlavha
Bu oddiy paragraf matni.
<h1> ochadi, </h1> yopadi (yopuvchi tegda / bor). Orasidagi matn shu tegning qoidasiga bo’ysunadi. <h1> sarlavhani katta va qalin, <p> esa oddiy paragraf qiladi.
Element tuzilishi
Bir HTML element uch qismdan iborat: ochuvchi teg, kontent va yopuvchi teg. Ba’zi teglar atributga ega bo’ladi:
<a href="https://uzbekdevs.uz">UzbekDevs saytiga o'ting</a>
UzbekDevs saytiga o'ting
Bu yerda href — atribut. Atributlar teg haqida qo’shimcha ma’lumot beradi (bu holda havola manzili). Atributlar doim ochuvchi tegda, nom="qiymat" shaklida yoziladi.
Xulosa
Kirish qismida HTML nima ekanini (belgilash tili), sahifaning asosiy tuzilishini (<!DOCTYPE>, <head>, <body>), teglar va atributlar tushunchasini ko’rib chiqdik. HTML — veb dunyosining poydevori. Keyingi darsda kod yozish uchun muharrirlarga o’tamiz.